Rabobank voorziet dat consolidatie in supermarkten verder door zal zetten

In de afgelopen twintig jaar is het supermarktlandschap in Nederland flink veranderd. Supermarkten moeten zich blijven aanpassen, aldus analisten van de Rabobank. Schaalvoordelen en aanpassingsvermogen zullen cruciaal zijn voor het succes van supermarkten in de toekomst. De trend van consolidatie zal doorzetten, waarbij minder succesvolle formules en winkels verdwijnen en de best aangepaste spelers overblijven.

De supermarkt is veruit het belangrijkste verkoopkanaal voor Nederlanders om hun voedingsmiddelen en dranken kopen. Dit zal ook in 2040 zo blijven. Door relatief lage marges kunnen kleine marktverschuivingen een grote impact hebben op het verdienvermogen van de supermarkten.

De totale omzet in het supermarktkanaal steeg in de afgelopen vijf jaar met circa 27%. Personeels- en huisvestingskosten namen in dezelfde periode met meer dan 40% toe. Omdat de inschatting is dat de brutomarge ten opzichte van 2019 redelijk stabiel is gebleven, kwam de gemiddelde operationele marge de afgelopen jaren flink onder druk te staan.

Op basis van de verwachte bevolkingsgroei en inflatie kan het supermarktkanaal doorgroeien naar een totale omzet van 82 miljard euro in 2040. Daarbij wordt verondersteld dat de supermarkten de komende jaren geen marktaandeel winnen of verliezen ten opzichte van horeca en speciaalzaken. Mogelijk valt er met gerichte aandacht wel marktaandeel af te snoepen van het horeca-kanaal, maar marktaandeel verliezen is een stuk eenvoudiger.

Ook de komende jaren lekt er naar verwachting omzet weg uit bestaande vestigingen door de groei van online. De analisten van Rabobank verwachten dat in 2040 tussen de 15% en 20% van de boodschappen in Nederland online wordt gedaan. Omdat schaalvoordelen een belangrijke rol spelen in het online bedrijfsmodel, zal het speelveld veel meer geconsolideerd zijn dan het huidige aanbod aan supermarktformules in de fysieke wereld. De bulk van de omzet zal worden gegeneerd door twee of hooguit drie aanbieders.

Supermarktbedrijven zullen zich richten op vergroten van de omzet en besparen op kosten om de marges op peil te houden. Meer omzet halen uit bestaande klanten is wellicht mogelijk. Andere opties zijn de inzet op omzetgroei in het non-food assortiment, door extra foodservice-elementen in te passen of te investeren in satellietlocaties.

Kostenbesparingen zijn wellicht mogelijk door internationale samenwerking bij de inkoop om een breder front te kunnen vormen in de prijsonderhandelingen met leveranciers. Daarnaast kan de operationele efficiëntie wellicht omhoog via extra maatregelen om derving te voorkomen, optimalisering van het magazijngebruik en technieken waardoor op personeelskosten bespaard kan worden.